Avval yordam haqida kelishing
Oldindan ayting: «Biror narsa qo‘rqitsa yoki noqulay tuyulsa, menga kel — avval birga tushunib olamiz». UNICEF himoya sozlamalarini ochiq suhbat bilan birga qo‘llashni tavsiya qiladi. Siz yonida bo‘lmaganingizda murojaat qiladigan yana bir katta odamni tanlang. Masalan, notanish kishi o‘yinda sovg‘a va’da qilib, surat so‘raydi. Bolaning vazifasi suhbatdoshni tekshirish emas, to‘xtab kattadan yordam so‘rash.
Ikki qurilmada bir xil yo‘lni tekshiring
Yangilanishlar, ilovalarning joylashuv va suratlarga ruxsati, profil ko‘rinishi hamda xarid sozlamalarini birga oching. Band nomlari qurilmaga bog‘liq: ishlab chiqaruvchi yo‘riqnomasidan foydalaning. Telefoningizdan sinov xabari yuborib, qabul qiluvchi nimani ko‘rishini tekshiring. Bolaga kim yozishi va uni guruhlarga kim qo‘sha olishini aniqlang. Parollarni oilaviy jadval osilgan doskaga yozmang.
Kichik eslatma tuzing
Uchta tushunarli qadamni yozing: notanishlarga shaxsiy ma’lumot yubormaslik; xariddan oldin so‘rash; yoqimsiz muloqotda kattani chaqirish. Kattalar uchun ham kelishuv kiriting: bolaning suratini e’lon qilishdan oldin undan so‘rash. Yangi o‘yin o‘rnatilganda sozlamalarni yana ko‘ring. Bu uchrashuv muayyan xizmatni muhokama qilishga yordam beradi, lekin to‘liq xavfsizlikni kafolatlamaydi va keyingi suhbatlar o‘rnini bosmaydi.
Material qanday tayyorlandi
Tahririyatning mustaqil materiali. Quyida umumiy tavsiyalar manbalari keltirilgan; mahalliy misollar va tashkilotchilarga savollar tahririyat tomonidan taklif etilgan. Material boshqa maqolaning tarjimasi emas.
UNICEF — Online privacy checklist for parents ↗UNICEF — How to keep your child safe online ↗O‘zbekcha versiya ona tili mutaxassisining yakuniy tahririni kutmoqda.